Сарын икшывыже

Ветеран-влак Совет, ялысе книгагудо да Тошто Торъял кыдалаш школын тунемшыже-влак «Сарын икшывышт» акцийыш кумылын ушненыт да илалше еҥ-влак дене вашлиймашым  эртарат,нунын илыш-корнышт дене палыме лийыт. Ик тыгай вашлиймаш 20 февральыште Егошина Зоя Ивановнан мӧҥгыштыжӧ эртен. Тудын дек 11-ше классыште тунемше (кл. руководитель Пушкина Г.Г.) ден  ветеран-влак толыныт.

  Зоя Ивановна 1935 ийыште У Торъял район Шемермучаш ялыште шочын-кушкын. Шкеж нерген тудо тыге каласкала:

 — Мемнан ешыште Микал коча оза лийын. Мечыланат тудын деч лӱдына да мутшым колыштына ыле. Кочам 1917 ийыште  Петроградыште Смольный налмаште лийын, вара граждан сарыште кучедалын, а Кугу Ачамланде сар жапыште  колхоз председательлан ыштен. Ачам, Шишкин Иван Михайлович, 1942 ийыште сарыш каен да икымше кредалмаштак вуйжым пыштен. Мӧҥгӧ ик серышымат колтен шуктен огыл, фотосӱретшат аралалт кодын огыл, мый тудын чурийжымат ом шарне.

   Токтарсола школышто шым ий тунемынам. Школыш тунемаш 8 ияш каенам. Тиде кече кызытат шинча ончылнем, тунам пеш моторын чиймемла чучын: у йыдал, нарынче носки, йошкар тасман  вынер тувыр,  ситце ончылшовыч, вуйыштем  йолван  шовыч. Коридорыш лектын шогалынам, а тушто школ директор ошкылеш. «Шишкина, выставкыш лектын шогалынат мо?» – манеш. Мый выставкыже мо лиеш, омат пале, но вожылмем дене классыш куржын пуренам.

   Школышто тунемаш тыршенам, но эре шужышо коштынам. Кӧн ачаже войнаш каен, нунылан кечывалым  шӱрым пукшат ыле, а шӱрыштыжӧ вӱд, изишак пареҥге да ала-могай шӱраш. Кинде уке. Мылам коча пел шултыш киндым школыш пуэн колта ыле, но мый уремыш лектам да тунамак кочкын пытарем ыле. Киндыжат коншудо кинде веле ыле. Авамлан тӱредаш полшаш коштмем годым анаште коншудо шуко уло гын, моткоч куаненна. Ялыште шуко еҥ кӱчен коштын. Ковам нунылан коҥгаш кудалтыме паренгым пуэн колта ыле.

   Пареҥге теммеш кочкаш лийын огыл, тыгыдым веле кочкынна, кугурак пареҥгым армийыш колтеныт.Утларакшым коштымо пареҥгым погат ыле, кӱчымымат наҥгаеныт.

   Кандашымше  классым Тошто Тоъял школышто тунемынам, вара  1951 ийыште Йошкар-Олаш медицинский училищыш тунемаш пуренам. Олаш сорыкан тувырым, фуфайкым да пӧръеҥ ботинкым чиен каенам. Сар деч вара куд ий эртен гынат, илыш йӧсӧ лийын. Кинде налаш чыла вере пеш кугу черет ыле. Кочам кок гана Шемермучаш ял гыч олаш шумеш йолын  мешак дене мылам суарам намиен. Кастене суаратым вӱдыш пыштем, йӱдвошт тудо шула и мый тудым эрдене кочкам ыле. 1955 ийыште училищым тунем пытарышым да пенсийыш лекмеш  нылле ий  медпунктышто пашам ыштенам».

   13 февральыште Зоя Ивановналан 85 ий темын. Меат тудым шочмо кечыж дене шокшын саламлена, пеҥгыде тазалыкым, чон ласкалыкым тыланен кодына. Тудын кум йоча, вич уныка ден вич кугезе уныкаже уло. Нунын тыныс  илышыштлан куанен ила.  — Сар гына нигунам ынже лий, тек  шочшем ден уныкам-влак мемнан гай ойгым огыт уж, —  манеш шоҥгыен.